Święta Bożego Narodzenia to doskonały czas sprzedaży i zysków szczególnie w brytyjski Boxing Day, a Christmas Dinner spędza się w dyskotece? Za to polska mieszanka: śledz, kapusta i makowiec źle wpływa na metabolizm, bo przecież taka jest tradycja? No i żeby polskiej gościnności stało się zadość, trzeba działać według zasady: zastaw się, a postaw się?
Pierwsze choinki w centrach handlowych pojawiają się tuż po Halloween, najpóźniej w połowie listopada. Już wtedy na sklepowych półkach wiszą informacje o świątecznych przecenach, a w telewizji reklamuje się wyprzedaże w Boxing Day.
Radosne oczekiwanie na Boże Narodzenie, a raczej na promocje i czas wolny od pracy powoduje, że ludzie całymi tabunami przewalają się przez markety i centra handlowe. Dając się ponieść magii i atmosferze Świąt, nabierają się na chwyty marketingowe i kupują niemal wszystko, co im wpadnie w rękę. Bombki, stroiki, lampki na choinkę i te do oświetlenia domu, talerze i inne naczynia, ubrania, buty, nawet meble. W pośpiechu i tłumie kupują prezenty dla najbliższych i tych dalszych bliższych, niech znają ich serce. Sklepy z markową odzieżą, z upominkami, perfumerie i drogerie, księgarnie i sklepy muzyczne, a najbardziej, rzecz jasna, te z zabawkami oblegane są przez klientów już na kilka tygodni przed Świętami i oczywiście w Boxing Day, kiedy rozpoczynają się największe promocje, wyprzedaże i przeceny.
Dwanaście polskich potraw na stole, karp w galarecie, w winie i smażony, trzy rodzaje śledzia, kilogramy kiszonej kapusty z grzybami, grochem i bigos, pierogi z mięsem, ze śliwką, kompot z suszonych owoców, makówki czy makiełki, dwie zupy, a na deser makowiec. To wszystko zjadamy w przed północą, bo przecież trzeba zapełnić żołądek tak, żeby nie móc się ruszyć przez najbliższych kilka godzin, a następnego dnia cierpieć na niestrawność i jadłowstręt. Wątroba nie znosi litrów alkoholu wypijanych na poprawienie trawienia w niektórych domach. Wigilia to jednak nie koniec obżarstwa, Boże Narodzenie to kolejna okazja do rodzinnej biesiady przy potrawach z dnia poprzedniego, ale częściej zupełnie nowych, polskich przysmakach. Następne kilka godzin nasycania naszego łakomstwa i wracamy do pracy kilka kilogramów do przodu.
Tradycja nakazuje nie pozostać w domu. Pierwszy plakat o rezerwacjach kolacji świątecznych widziałam już w październiku. Fakt wszyscy świetują, więc im wcześniej zarezerwowane, tym lepiej. W grudniu zatem, kiedy na dworze jest wyjątkowo kilka stopni poniżej zera, młode dziewczyny w krzykliwych kreacjach, w szpilkach, z gołymi nogami jadą autobusem na Christmas Dinner w gronie kolegów z pracy. Impreza jakich mało, alkohol leje się litrami, kilka przekąsek na stole, jedna lub dwie główne potrawy na ciepło, muzyka gra, tańce, hulanki, swawole. Śmiechy w pubach, dyskotekowe rozróby w poście. Święta pałną gębą.
Cała rodzina już się zebrała, najdroższy obrus na stole, srebrne sztućce po babci, nowo wstawione zdjęcia dzieci z wakacji i przypadkowe opowieści o ich sukcesach w szkole, nawet jeśli dzieci pierwszy raz o nich słyszą. Bieda w ciagu całego roku, oszczędzanie na jedzeniu i przyjemnościach, ciuchy ze sklepów z używaną odzieżą, ale w Święta... zastaw się, a postaw się. Stół ugina się pod ciężarem najdroższej szynki i innych tradycyjnych potraw, a pod choinką góra prezentów z markowymi metkami i logo znanych firm na pudełkach. Kredyt będą spłacac jeszcze przez kilka miesiący. Ale przecież Święta...
Może się postarzałam, zdewociałam, albo po prostu zwariowałam, ale pytam, gdzie są te Święta? Bez względu na kulturę, nie chodzi przecież o wykupienie połowy sklepu, czy o suto zakrapianą imprezę w barze tanecznym, ani też o przejedzenie dwunastu potraw, ani o „pokazanie się” w rodzinie. Gdzie podział się duch tych Świąt? Jak wielu z nas pamiętało w te Święta o tych, którzy spędzali je sami? Ilu z nas zatrzymało się na moment, aby pomyśleć o historii sprzed nieco ponad dwóch tysięcy lat?
Andrea Dymus
